Historia

  • Portret Dorothei Landsberger

    W maju 2025 roku, w jednym z mieszkań w berlińskiej dzielnicy Prenzlauer Berg, zobaczyłem na własne oczy wyjątkowy portret, który do tej pory znałem jedynie ze zdjęć. Przedstawia on starszą kobietę, rodowitą pszczyniankę, Dorotheę Landsberger z domu Muhr. Historia obrazu, który...

    więcej
  • 85. rocznica deportacji pszczyńskich Żydów do Trzebini

    W maju 2025 roku przypada 85. rocznica deportacji Żydów z Pszczyny do Trzebini, przeprowadzonej przez nazistowskie władze niemieckie wiosną 1940 roku w ramach akcji przymusowych przesiedleń ludności żydowskiej ze wschodniego Górnego Śląska. Wydarzenie to, choć stanowi jeden z...

    więcej
  • Misje, które przemieniły oblicze Śląska

    W 1851 roku grupa jezuitów z Galicji przeprowadziła misje ludowe na Górnym Śląsku, w tym w Pszczynie i Ćwiklicach. W roku następnym fala misji przeszła także przez Dolny Śląsk. Według rektora seminarium we Wrocławiu, ks. F. Speila, były to najwspanialsze misje, jakie odbyły się na...

    więcej
  • Towarzystwo Dyletantów Teatralnych

    Powstawanie żydowskich towarzystw kulturalnych na Górnym Śląsku w drugiej połowie XIX wieku wpisywało się w szersze procesy emancypacji i integracji społeczności żydowskiej w państwie pruskim. Zakładane w tym czasie organizacje nie tylko wspierały rozwój życia kulturalnego, lecz...

    więcej
  • Katschinsky znaczy... Kietrzański

    Wśród ponad czterystu nagrobków na cmentarzu żydowskim w Pszczynie są dwa, które wyjątkowo często przyciągają uwagę odwiedzających: Moritza (1819-1881) i Henrietty (1822-1903) Katschinskich. Powodem nie jest wcale ich forma czy też wyryte na nich epitafia. Ten jest zaskakująco...

    więcej
  • Pszczyńskie gimnazjum książęce przed 150 laty

    Obecne I Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Chrobrego w Pszczynie to szkoła, która kontynuuje tradycje przedwojennego Państwowego Gimnazjum Klasycznego męskiego, a to z kolei powstało na bazie dawnego niemieckiego gimnazjum, zwanego „Hochbergianum” od nazwiska jego fundatorów i...

    więcej
  • Rodzina Mannebergów

    Górnośląska rodzina Mannebergów, związana przede wszystkim z Wodzisławiem Śląskim i Rybnikiem, zaznaczyła swoją obecność także w Pszczynie. Szczególną rolę odegrał tu Michael vel Max Manneberg - adwokat i notariusz, który pod koniec życia pełnił także zaszczytną funkcję...

    więcej
  • Śmierć bytomskiego aptekarza na kobiórskiej drodze

    6 sierpnia 1925 roku na szosie między Tychami a Kobiórem doszło do tragicznego wypadku samochodowego, o którym donosiła zarówno niemiecko-, jak i polskojęzyczna prasa górnośląska. Samochód osobowy nieznanej marki o numerze rejestracyjnym Sl. 2365 z czterema osobami w środku, uderzył...

    więcej
  • Trudne początki starowiejskiej parafii św. Jadwigi Śląskiej

    W kończącym się roku 2024 parafia św. Jadwigi Śląskiej na pszczyńskim osiedlu Stara Wieś obchodzi 55. rocznicę utworzenia punktu katechetycznego, który był zalążkiem przyszłej kaplicy, oraz 35. rocznicę konsekracji kościoła parafialnego. Przypadające w tym czasie jubileusze są...

    więcej
  • Piękno niemieckiej poezji nagrobnej na przykładzie cmentarza żydowskiego w Pszczynie

    Poezja niemiecka na nagrobkach cmentarza żydowskiego w Pszczynie jest wyjątkowym świadectwem pamięci o zmarłych oraz wartości duchowych i kulturowych epoki. Inskrypcje, zarówno w formie krótszych wersów, jak i bardziej rozbudowanych stroficznych wierszy, odsłaniają głębokie...

    więcej

Aktualny numer

Numer 5 (20 maja 2026r.)

Archiwum numerów

  • Numer 4, 22 kwietnia 2026r.
  • Numer 3, 18 marca 2026r.
  • Numer 2, 18 lutego 2026r.
  • Numer 1, 21 stycznia 2026r.
  • Numer 12, 17 grudnia 2025r.
  • Numer 11, 19 listopada 2025r.
więcej