Pszczyńskie synagogi cz. 4

Autorem cyklu artykułów poświęconych pszczyńskim synagogom jest urodzony w Pszczynie Sławomir Pastuszka - student Uniwersytetu Jagiellońskiego i wieloletni opiekun cmentarza żydowskiego w Pszczynie, autor kompleksowej inwentaryzacji tej nekropolii.

Na wstępie kolejnej części artykułu poświęconego pszczyńskim synagogom, chcę zwrócić uwagę, że pszczyńska Gmina Synagogalna nie traktowała synagog z 1835 roku i 1852 roku jako osobnych budynków. Wynika to z faktu, że oba budynki nie różniły się praktycznie niczym, z wyjątkiem budulca - pierwsza była drewniana, druga - murowana. Tak więc również wszystkie rocznice były liczone od 1835 roku.

We wrześniu 1860 roku uroczyście świętowano 25-lecie powstania synagogi, o czym w listopadzie tego samego roku pisała gazeta „Allgemeine Zeitung des Judentums”. W artykule pojawia się data 14 września jako otwarcia synagogi, co nie pokrywa się z datą podaną w kronice Schaeffera - 21 września. Najprawdopodobniej ta podana w artykule jest prawdziwa. Na tę okazję synagoga została odrestaurowana z zewnątrz i wewnątrz oraz ozdobiona wieńcami i kwiatami. Jak wspominano, dzięki tym zabiegom „ma piękny i miły wygląd”. Obchody odbyły się w niedzielę, 16 września, a uroczyste kazanie wygłosił rabin Simon Alexander, który oparł swoją mowę o fragmenty z 5. Księgi Mojżeszowej (29,13-14): „Nie z wami tylko zawieram to przymierze i składam przysięgę, ale z każdym, który tu stoi z wami dzisiaj w obliczu Pana, Boga naszego, i z każdym, kogo tu dzisiaj nie ma z nami”.

Po południu tego samego dnia, po zakończeniu modlitwy Mincha, w sali posiedzeń gminy przy dzisiejszej ulicy Warownej 11 odbyło się spotkanie jej członków, podczas którego przewodniczący zarządu Fedor Muhr odczytał z księgi okolicznościowej tekst wpisany tam przez jego ojca Abrahama Muhra, opisujący założenie, budowę i poświęcenie synagogi, jak również wygłoszoną wówczas przez niego mowę inauguracyjną. Jak wspominano: „Mowa ta, prawdziwie religijna, a jednocześnie liberalna, wywarła na słuchaczach głębokie wrażenie”.

Po tej części uroczystości Muhr odczytał list otrzymany 14 września od Samuela Skutscha: „Moi nieżyjący, błogosławionej pamięci przodkowie starali się zawsze uświetnić przebieg wspólnej modlitwy w naszej gminie i w tym celu zawsze byli gotowi złożyć stosowne dary i ofiary. Wspominając ten godny szacunku przykład i przepełniony wdzięcznością dla Boga, który pozwolił mi w zdrowiu dożyć jubileuszu 25-lecia poświęcenia naszej synagogi, chciałbym i ja z okazji tego święta i z głębi serca złożyć także i moją własną ofiarę przekazując Gminie Synagogalnej na całkowitą jej własność używane dla ozdoby zwojów Tory w niej, jak i poprzednim domu modlitwy, a należące do mnie srebrne przedmioty.
Przekazuję gminie również dwa należące do mnie zwoje Tory, używane podczas wspólnej modlitwy i przechowywane w aron ha-kodesz synagogi, jak również jeden zwój Haftary. I proszę o równie radosne ich przyjęcie jak radosne jest dla mnie ich przekazanie; życzyłbym sobie też, aby piękne wyposażenie naszej synagogi powiększało się o podobne dary, ale aby jednocześnie nie pozostało ono tylko martwymi przedmiotami, lecz było na co dzień używane dla godnego i świątecznego przebiegu naszych wspólnych modlitw oraz dla sławienia Boga i naszej świętej religii”.

Jak relacjonowano: „Wymienione w liście i ofiarowane gminie srebrne przedmioty to duże, bardzo ładne i kompletne święte naczynia oraz dwa zwoje Tory - duże i dobrze utrzymane. Powstrzymując się od dalszych pochwał dla tego godnego najwyższego szacunku i przez wszystkich bardzo cenionego człowieka, kończę niniejsze sprawozdanie życzeniem, aby został on zachowany naszej gminie jako jej ozdoba i duma jeszcze przez długie lata”.

Sławomir Pastuszka

Opracowano na podstawie:
- „Allgemeine Zeitung des Judentums“, 13 listopada 1860, nr 46
powrót

Więcej znajdziesz w Głosie Pszczyńskim

Aktualny numer

Numer 14 (11 października 2019r.)

Archiwum numerów

  • Numer 13, 20 września 2019r.
  • Numer 12, 29 sierpnia 2019r.
  • Numer 11, 31 lipca 2019r.
  • Numer 10, 11 lipca 2019r.
  • Numer 9, 13 czerwca 2019r.
  • Numer 8, 23 maja 2019r.
więcej