Od końca XIX wieku na łamach „Oeffentlicher Anzeiger für den Kreis Pleß” coraz częściej pojawiały się reklamy produktów, które miały odmienić codzienność ich potencjalnych nabywców. Jednym z nich był kuchenny ekstrakt o krótkiej, chwytliwej i dzisiaj nieco tajemniczo brzmiącej nazwie Wuk, o którym dowiadujemy się z trzech reklam, opublikowanych w 1902 r. Z krótkich, lecz niezwykle sugestywnych ogłoszeń wyłania się obraz produktu nowoczesnego, taniego i dostępnego niemal dla każdego gospodarstwa domowego.

Producentem Wuku były Vereinigte Nährextract-Werke (Zjednoczone Zakłady Ekstraktu Odżywczego) z Drezna. Był to czas, gdy na europejskich stołach coraz częściej pojawiały się produkty przetworzone przemysłowo, reklamowane jako nowoczesne, wydajne i ekonomiczne. Za tym niepozornym skrótem stał „Würz- und Kraft-Extract”, a więc ekstrakt przyprawowy i wzmacniający, środek, który miał nie tylko nadawać smak, ale i dodawać siły.
Reklama operowała przede wszystkim językiem oszczędności i wydajności. Już pierwsze hasło przykuwało uwagę: ćwierć łyżeczki herbacianej Wuku z wodą dawało filiżankę „najmocniejszej bulionowej esencji” za zaledwie półtora feniga. W innej odsłonie ogłoszenia zapewniano, że za pół feniga można było przygotować dużą filiżankę bulionu o smaku najdelikatniejszego rosołu z kury. To język precyzyjnie obliczonej korzyści, podający dokładną miarę, koszt jednostkowy i efekt. W epoce, gdy budżet domowy wymagał ścisłej kontroli, taka kalkulacja na pewno działała na wyobraźnię.
Jednocześnie reklamy wprost porównują Wuk z klasycznym ekstraktem mięsnym, podkreślając, że miał kosztować niemal o połowę mniej, a przy tym miał być od niego wydajniejszy i smaczniejszy. To wyraźne pozycjonowanie produktu wobec znanych i droższych marek ekstraktów, które od połowy XIX wieku zdobywały europejskie rynki. Wuk przedstawiany był jako ich nowocześniejsza, bardziej dostępna alternatywa - demokratyzacja luksusu smaku. Biorąc pod uwagę, że ceny mięsa stanowiły poważne obciążenie dla domowego budżetu, taka deklaracja mogła brzmieć niezwykle atrakcyjnie.
Wuk wpisywał się w szerszy nurt przemian kulinarnych przełomu XIX i XX wieku. Rozwój przemysłu spożywczego, postępująca urbanizacja oraz rosnąca liczba kobiet prowadzących gospodarstwa domowe w warunkach ograniczonego czasu i środków sprzyjały popularności skoncentrowanych ekstraktów, kostek bulionowych i przypraw w proszku. Producent Wuku podkreślał również aspekt jego uniwersalności, który nie miał ograniczać się wyłącznie do bulionu, gdyż można go było zastosować „do wszelkiego rodzaju zup, do świeżych i suszonych jarzyn, do sosów mięsnych i rybnych”. W innej reklamie podkreślono, że nadawał on „wszystkim zupom, jarzynom i sosom najczystszy, najmocniejszy smak rosołu mięsnego”. Mamy tu wyraźne odwołanie do idei standaryzowanego smaku, zawsze tak samo intensywnego, zawsze „najczystszego”. W świecie, w którym jakość mięsa bywała zmienna, koncentrat miał gwarantować powtarzalność i kontrolę, stając się uniwersalnym wzmacniaczem smaku.
Dr Sławomir Pastuszka