„Brustkarmelki” ze sklepu Emila Sachsa

Na przełomie XIX i XX wieku zimowe numery „Oeffentlicher Anzeiger für den Kreis Pleß” przynosiły drobne, lecz regularnie powracające ogłoszenia kupca Emila Sachsa (1857-1909). Nie były to reklamy rozbudowane, ani częste, nie zapowiadały wielkich wyprzedaży czy luksusowych towarów. Przeciwnie, Sachs pojawiał się w prasie rzadko, zwykle kilka razy do roku, najczęściej w grudniu i styczniu, i niemal zawsze z tym samym produktem: karmelkami firmy „Kaiser”.

Ta powtarzalność nie była przypadkowa, lecz dobrze wpisywała się w rytm sezonowych dolegliwości oraz w sposób, w jaki na przełomie wieków myślano o zdrowiu, przeziębieniach i domowych środkach leczniczych.
Reklamowane przez Sachsa „Brust-Caramellen” - dosłownie „karmelki piersiowe” - nie były zwykłymi słodyczami. Już najwcześniejsze ogłoszenia określały je wprost jako smaczne cukierki, które jednocześnie pewnie i szybko miały pomagać przy kaszlu, chrypce, katarze i „zaleganiu śluzu”. Ten podwójny charakter produktu - przyjemnego w smaku, a zarazem działającego jak środek zaradczy - był stale akcentowany i powracający w niemal niezmienionej formie przez kolejne lata. Reklamy nie wchodziły w szczegóły składu ani mechanizmu działania, zamiast tego konsekwentnie wymieniały katalog dolegliwości, przy których karmelki miały przynosić ulgę. Obok wersji „piersiowej”, w 1899 roku reklamowana była także odmiana miętowa - „Pfeffermünz-Caramellen” - polecana przy braku apetytu oraz dolegliwościach żołądka.
Szczególnie charakterystycznym elementem tych reklam było nieustanne i bardzo konsekwentne powoływanie się na „notarialnie poświadczone świadectwa”. Każdy kolejny anons przynosił nie tylko powtórzenie tego argumentu, lecz także jego aktualizację liczbową: od ponad 1 000 świadectw w 1898 roku, przez 2 360, 2 480 i 2 650, aż po 2 740 na początku nowego stulecia, by w reklamach z lat 1906-1907 osiągnąć poziom 4 512 i 5 120 poświadczeń. Liczby te były zawsze podawane precyzyjnie i eksponowane jako główny dowód skuteczności karmelków. Cała konstrukcja przekazu opierała się więc na prostym zestawieniu: im więcej poświadczeń, tym większa pewność działania, a odbiorca miał odnieść wrażenie, że sięga po produkt sprawdzony przez tysiące innych użytkowników, a nie po przypadkowy środek z reklamy.

Dr Sławomir Pastuszka
powrót

Więcej znajdziesz w Głosie Pszczyńskim

Aktualny numer

Numer 1 (21 stycznia 2026r.)

Archiwum numerów

  • Numer 12, 17 grudnia 2025r.
  • Numer 11, 19 listopada 2025r.
  • Numer 10, 22 października 2025r.
  • Numer 9, 17 września 2025r.
  • Numer 8, 27 sierpnia 2025r.
  • Numer 7, 9 lipca 2025r.
więcej