Przyczynki do powstań śląskich (7)

11 listopada 2020 roku na ścianie frontowej budynku restauracji „Stary Grant” w Jankowicach z inicjatywy „Pro Memoria” Stowarzyszenia Bitwy pod Pszczyną 1939 została odsłonięta tablica upamiętniająca zawarcie w tym miejscu w sierpniu 1920 roku ugody pomiędzy powstańcami a przedstawicielami Międzysojuszniczej Komisji Rządzącej i Plebiscytowej w sprawie rozwiązania niemieckiej policji. Porozumienie jankowickie było symbolem osiągnięcia przez Polską Organizację Wojskową Górnego Śląska podstawowego postulatu towarzyszącego walkom II powstania śląskiego: usunięcia niemieckich organów bezpieczeństwa z obszaru plebiscytowego.

W kolejnej odsłonie cyklu zapisków Franciszka Szczepańczyka o losach powstań i powstańców śląskich z ziemi pszczyńskiej przenosimy się do sierpnia 1920 roku. II powstanie śląskie wybuchło w kilkadziesiąt godzin po zwycięskiej dla Wojska Polskiego, a kluczowej dla dalszej państwowości polskiej bitwie warszawskiej. Powstańcy zdołali w tych dniach opanować niemal cały teren powiatu pszczyńskiego, z wyjątkiem samej Pszczyny. Walkami trwającymi niecały tydzień został objęty obszar znacznie większy niż rok wcześniej, podczas I powstania, bo sięgający aż pod Lubliniec.
Zgodnie z postanowieniami zawieranymi lokalnie z powstańcami przez Międzysojuszniczą Komisję Rządzącą i Plebiscytową (powołaną na mocy traktatu wersalskiego w celu dopilnowania spokojnego przebiegu kampanii plebiscytowej i samego głosowania. Komisja miała swoją siedzibę główną w Opolu z przedstawicielstwami w poszczególnych powiatach objętych plebiscytem), niemiecka Sicherheitspolizei miała zostać zastąpiona przez nową formację policyjną Abstimmungspolizei (w skrócie: Apo), złożoną z Polaków i Niemców. W Jankowicach, w rozmowach z powstańcami, Międzysojuszniczą Komisję reprezentował urzędujący w budynku Palei powiatowy kontroler, major Caricati.

Komentarz i opracowanie: Jarosław Zawisza
powrót

Więcej znajdziesz w Głosie Pszczyńskim

Aktualny numer

Numer 1 (24 stycznia 2024r.)

Archiwum numerów

  • Numer 12, 13 grudnia 2023r.
  • Numer 11, 22 listopada 2023r.
  • Numer 10, 25 października 2023r.
  • Numer 9, 28 września 2023r.
  • Numer 8, 23 sierpnia 2023r.
  • Numer 7, 26 lipca 2023r.
więcej