Symbolika pszczyńskiego cmentarza żydowskiego - rośliny

Świat roślin w żydowskiej sztuce nagrobnej reprezentuje cały szereg przeróżnych motywów, które przyporządkować można do trzech podstawowych kategorii. Pierwsza obejmuje rośliny kręgu śródziemnomorskiego, kojarzące się z Ziemią Izraela, druga - rośliny rodzime, a trzecia - wszelkiego rodzaju rozety, wici, girlandy, kwiatony, wieńce, palmety, bukiety i inne tego typu motywy zaczerpnięte wprost ze sztuki świeckiej, z których część funkcjonować będzie bardziej jako dekoracja lub wypełniacze wolnej przestrzeni, aniżeli przedstawienia niosące ze sobą przesłanie symboliczne. Dlatego też analizując każdy motyw roślinny powinniśmy zawsze zadać sobie podstawowe pytanie: symbol czy ornament?

Na pszczyńskim cmentarzu żydowskim rośliny stanowią największą grupę motywów, która przy okazji świetnie obrazuje zmiany zachodzące w zdobnictwie nagrobków przez niemal całe dziewiętnaste stulecie i pierwsze trzy dekady kolejnego. Na wielu z nich zyskały one ważną i centralną pozycję, a poza funkcją stricte dekoracyjną mogą reprezentować konkretne znaczenie lub ogólne treści odnoszące się do symboliki ec chajim, czyli drzewa życia.
Na potrzeby tego artykułu omówione zostaną motywy związane z dwoma gatunkami drzew. Jego uniwersalna symbolika wskazuje na związek z odradzaniem się życia. Szczególnym jego rodzajem jest wspomniany już prastary motyw ec chajim, czyli jedno z dwóch - obok drzewa poznania dobrego i złego - szczególnych drzew rosnących w rajskim ogrodzie Eden.
powrót

Więcej znajdziesz w Głosie Pszczyńskim

Aktualny numer

Numer 7 (24 lipca 2020r.)

Archiwum numerów

  • Numer 6, 19 czerwca 2020r.
  • Numer 5, 13 maja 2020r.
  • Numer 4, 8 kwietnia 2020r.
  • Numer 4, 26 marca 2020r.
  • Numer 3, 28 lutego 2020r.
  • Numer 2, 6 lutego 2020r.
więcej