Pszczoła miodna to owad społeczny, co oznacza, że każdy osobnik tego gatunku nie może egzystować osobno, ale musi żyć gromadnie, a taką gromadę w przypadku pszczoły nazywamy rodziną pszczelą.

Rodzinę pszczelą tworzą wszystkie stadia rozwojowe pszczoły, które nazywamy czerwiem, oraz osobniki dorosłe - matka pszczela, pszczoły robotnice oraz trutnie. Skład ilościowy i jakościowy rodziny pszczelej w różnych okresach roku, a także w różnych okresach produkcyjnych, wciąż ulega zmianom, więc liczba robotnic w danej rodzinie może wynosić od kilku do kilkudziesięciu tysięcy osobników. Podobnie ilość czerwiu nie jest w rodzinie stała, w pełni sezonu przypadającego w Polsce na czerwiec, lipiec matka może składać do 2 tys. jaj na dobę. Podsumowując: dla typowej rodziny pszczelej zmienność w strukturze i sile występuje w cyklu rocznym i mimo zmianom występującym sporadycznie, rodzina pszczela stanowi zwarty zespół, który funkcjonuje w sposób zorganizowany, dzięki pracy poszczególnych pszczół robotnic.