W pszczelarskiej wędrówce po Europie warto na chwilę zatrzymać się w interesującej, zachwycającej i malowniczej Dalmacji. Dla nas ten region Europy od wielu lat stał się wymarzonym celem wakacyjnych podróży. Malownicze krajobrazy, zachwycająca przyroda, ciepły klimat, interesująca historia i atrakcyjne zabytki, a nade wszystko niezwykła gościnność mieszkańców sprawiają, iż chętnie tutaj wszyscy wracają na kolejny, niezapomniany wypoczynek.

Specyficzne warunki klimatyczne, śródziemnomorska flora i górzysty teren nie stanowią jednak wcale dogodnych warunków dla funkcjonowania pszczół i pszczelarstwa. Stosunkowo ciepła i krótka zima to niewątpliwy atut tego regionu. W takich warunkach pszczoły doskonale zimują, a pszczelarze nie notują praktycznie żadnych strat rodzin podczas zimowli. Słabe rodziny, tzw. odkłady, oraz rodzinki weselne bez problemów łagodnie przeżywają zimę (w naszych warunkach zimowla trwa do 6 miesięcy, a straty do 10% pogłowia uważane są za normalne).


Typowa pasieka.

Słoneczne, upalne i suche lata powodują, że roślinność kwitnąca w tym czasie nie wydziela nektaru i nie dostarcza pożytku dla pszczół. Brak opadów i ograniczony dostęp do słodkiej wody (słona woda morska jest toksyczna dla pszczół) sprawia, iż podstawowym zabiegiem pszczelarzy jest regularne zaopatrywanie poideł pasiecznych w wodę. W tym czasie matki pszczele znacznie ograniczają bądź przerywają czerwienie, a cała energia pszczół robotnic kierowana jest na chłodzenie gniazd. Wielkim wyzwaniem jest także obrona rodzin przed intruzami (osami i zmierzchnicami) oraz sąsiednimi rodzinami. Intensywne, wzajemne rabunki w tym okresie są przyczyną śmierci wielu rodzin pszczelich. Znamienny jest również fakt, że rodziny pszczele nie utrzymują w tym czasie trutni, co potwierdza jak trudny to dla nich etap.


Przygotowanie pszczół do transportu. Ubogie pożytki zmuszają pszczelarzy do wędrówek z pszczołami.

Okres fenologicznej wiosny (od lutego do końca kwietnia), a także jesieni (wrzesień - listopad) to czas intensywnego rozwoju rodzin i gromadzenia zapasów. Kwitnące drzewa cytrusowe: cytryny, mandarynki i grejpfruty, liczne zioła i wrzosy porastające kamieniste zbocza, ale także rośliny ozdobne w przydomowych ogrodach dostarczają ciągłego, lecz umiarkowanego pożytku. Mimo dwóch okresów pożytkowych zbiory miodu w Dalmacji są raczej ubogie. Średnie wieloletnie nie przekraczają 8-10 kg z rodziny. Pszczelarze chcąc poprawić swoje efekty często podejmują się wędrówek z pszczołami na dodatkowe zbiory. Trudno tu szukać jednak dużych pasiek profesjonalnych. W całej Dalmacji spotyka się wyłącznie pasieki amatorskie. Walory organoleptyczne pozyskiwanych produktów pszczelich, a w szczególności miodów, są jednak wyjątkowe i niepowtarzalne. Zdecydowanie odradzam mimo wszystko ich zakupu na bazarach bądź przydrożnych straganach. Najczęściej, niestety, nie mają one wiele wspólnego z tymi prawdziwymi, aromatycznymi zakupionymi bezpośrednio u pszczelarzy w pasiekach.
Roczny cykl biologiczny rodzin pszczelich w Dalmacji znacznie różni się od zachowań znanych pszczelarzom w naszych strefach geograficznych. Może to budzić zdziwienie wśród pszczelarzy, ponieważ hodowane od dziesięcioleci w Europie Środkowej pszczoły kraińskie pochodzą od importowanych w latach 70 i 80-tych XX wieku z terenów dawnej Jugosławii. Świadczy to jednak o niebywałych możliwościach adaptacyjnych pszczół kraińskich do różnych warunków środowiskowych.


Nawet bardzo słabe rodzinki pszczele doskonale zimują w warunkach Dalmacji.

Dalmacja słynie z uroczych plaż, wspaniałych zabytków, doskonałych win i rakiji oraz niebywałej gościnności mieszkańców. Niezwykle odżywcze i aromatyczne miody dalmatyńskie w niczym im nie ustępują.

Wiesław Londzin
Stowarzyszenie Pszczelarzy Ziemi Pszczyńskiej.



Dofinansowano ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach
,,Treści zawarte w publikacji nie stanowią oficjalnego stanowiska organów Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach"